Inleiding

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) en de Intersectorale Toegangspoort (ITP) erkent zogenaamde 'multidisciplinaire teams' (MDT). Dat zijn diensten die personen met een (vermoeden van) handicap bijstaan bij de aanvraag voor ondersteuning bij het VAPH. In elke provincie zijn er ongeveer 50 multidisciplinaire teams. Via deze link vindt u de contactgegevens van die teams.

Wat is een multidisciplinair team? 

Niet iedere organisatie kan een aanvraag bij het VAPH starten. Hiervoor erkent het VAPH een aantal diensten als multidisciplinair team (MDT). In elke provincie zijn zo’n 50-tal MDT’s erkend. Deze teams bestaan steeds uit minstens:

  • een arts;
  • een master psychologie of pedagogische wetenschappen;
  • een bachelor sociaal agogisch werk of sociale verpleegkunde;
  • een hulpmiddelendeskundige (specifiek voor het aanvragen van hulpmiddelen).

De multidisciplinaire teams zijn geen op zichzelf staande organisaties, maar maken deel uit van een grotere organisatie. Dat kunnen verschillende organisaties zijn:

  • Dienst maatschappelijk werk van het ziekenfonds
  • Revalidatiecentra
  • Consultatiebureaus
  • Centra voor Ontwikkelingsstoornissen
  • Centra voor Leerlingenbegeleiding
  • Observatie- en Behandelingscentra
  • K-diensten
  • Centra Geestelijke Gezondheidszorg
  • Onthaal-, oriëntatie- en observatiecentra.

Deze centra kunnen bij het VAPH een erkenning als MDT aanvragen. Niet ieder centrum heeft deze erkenning of vraagt die aan. Het is dus niet zo dat al deze diensten standaard een erkend MDT zijn. MDT’s zijn diensten die onafhankelijk van het zorgaanbod werken en objectief advies garanderen.

Elk MDT heeft zijn eigen specialisatie. Sommige teams richten zich enkel op volwassenen, sommige enkel op kinderen en weer andere op beiden. Sommige teams zijn gespecialiseerd in vragen voor begeleiding of opvang voor minderjarigen (Zorg/PAB), het aanvragen van een persoonsvolgend budget voor meerderjarigen (PVB) of voor hulpmiddelen (IMB of Individuele Materiële Bijstand) voor minder- en of meerderjarigen. Een beperkt aantal teams is bovendien gespecialiseerd in specifieke handicaps. Een persoon met een (vermoeden van) handicap kan zelf zijn MDT kiezen. Indien een bepaald MDT wordt aangesproken, is het belangrijk om samen met hen te bekijken of zij het best geplaatst zijn om de procedure te starten.  Eventueel zal het team de persoon met een (vermoeden van) handicap doorverwijzen naar een ander indien zij zelf niet de juiste ondersteuning kunnen bieden.

Wie komt in aanmerking voor steun door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)?

Het VAPH omschrijft een handicap als:

Elk langdurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is aan het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische, lichamelijke of zintuiglijke aard, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en persoonlijke en externe factoren.

De VAPH-definitie vertoont een duidelijke relatie met internationale definities, ook met de definitie in de nieuwe ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health), gepubliceerd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO).

Voor de definitie (ernst en langdurigheid) en voor de classificatie van psychische stoornissen (o.m. gedrags- en emotionele stoornissen) baseert het VAPH zich ook op de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Voor de bepaling van een verstandelijke handicap oriënteert het VAPH zich op de definitie van de AAIDD (American Association on Intellectual and Developmental Disabilities) .

De provinciale evaluatiecommissie (PEC) en, bij vraag tot heroverweging, de heroverwegingscommissie (HOC) beslist of iemand aan de voorwaarden voldoet.

Hoe verloopt de procedure voor aanvraag van steun door het VAPH? 

Aanvraag IMB  

Om in aanmerking te kunnen komen voor een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen, moet u voldoen aan enkele voorwaarden. In het kort:

  • U moet erkend worden door het VAPH als persoon met een handicap .
  • U moet jonger zijn dan 65 jaar op het moment dat u de eerste keer ondersteuning vraagt aan het VAPH.
  • U moet in Vlaanderen of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wonen.

Meer gedetailleerde info over die voorwaarden vindt u op de pagina Voorwaarden.

Voldoet u niet aan die voorwaarden, dan kunt u altijd informeren bij het VAPH of voor uw specifieke situatie een uitzondering mogelijk is.

Aanvraagprocedure voor meerderjarigen

Eerst aanvragen, dan pas aankopen: Als u een tegemoetkoming voor hulpmiddelen of aanpassingen aanvraagt, is het heel belangrijk dat u eerst uw aanvraag indient en pas daarna tot de aankoop van het hulpmiddel of de aanpassing overgaat.

Als u een tegemoetkoming voor hulpmiddelen of aanpassingen of voor huurpakketten bij een snel degeneratieve aandoening aanvraagt aan het VAPH, dan onderneemt u volgende stappen:

  • U vult het formulier ‘Aanvraag hulpmiddelen en aanpassingen’ in en bezorgt het aan het VAPH

Op het formulier Aanvraag hulpmiddelen en aanpassingen vermeldt u de ondersteuning die u aan het VAPH vraagt. U ondertekent het formulier en stuurt het op naar het kantoor van het VAPH in uw provincie.

  • U neemt zo snel mogelijk contact op met een multidisciplinair team dat gespecialiseerd is in hulpmiddelen of in huurhulpmiddelen bij snel degeneratieve aandoeningen

Samen met u gaat het multidisciplinair team na welke behoeften u hebt aan hulpmiddelen en aanpassingen. Het team maakt een verslag (adviesrapport, module D) op waarin het uw aanvraag voor hulpmiddelen en aanpassingen motiveert en bezorgt dat verslag aan het VAPH.

Voor hulpmiddelen of aanpassingen die door de bijzondere bijstandscommissie moeten beoordeeld worden, moet u geen speciale procedure doorlopen. Uw multidisciplinair team geeft in het verslag aan wanneer uw dossier voor de bijzondere bijstandscommissie moet verschijnen.

Voor aanvragen voor huurpakketten voor communicatie, computerbediening en omgevingsbediening bij snel degeneratieve aandoeningen moet u zich wenden tot een multidisciplinair team gespecialiseerd in huurhulpmiddelen bij snel degeneratieve aandoeningen. Dat gespecialiseerd team stelt de snel degeneratieve aandoening vast, adviseert de huurpakketten die op dat moment nodig zijn en schrijft zijn advies neer in een adviesrapport. Dat adviesrapport wordt doorgestuurd naar het VAPH. U krijgt een kopie van het adviesrapport.

Tegemoetkomingen die u kunt aanvragen zonder een adviesrapport (module D)

In bepaalde situaties kunt u zelf een tegemoetkoming voor hulpmiddelen of aanpassingen aanvragen, zonder adviesrapport (module D) van een multidisciplinair team. In die situaties volstaat een gemotiveerde aanvraag, bij voorkeur aan de hand van het formulier Vereenvoudigde aanvraag van hulpmiddelen en aanpassingen. U hoeft dan ook geen aanvraagformulier hulpmiddelen en aanpassingen in te dienen. Het gaat om volgende situaties:

  • U ontving in het verleden al een tegemoetkoming voor een hulpmiddel of een aanpassing en u vraagt nu een ‘eenvoudig’ hulpmiddel of aanpassing aan om dezelfde functiebeperking te compenseren. (De eenvoudige hulpmiddelen of aanpassingen zijn in de refertelijst aangeduid met een sterretje (*).)
  • Een hulpmiddel of aanpassing waarvoor u in het verleden een tegemoetkoming van het VAPH kreeg, is aan vervanging toe én de ‘refertetermijn’ is verstreken. (De refertetermijn kunt u raadplegen in de refertelijst en is te rekenen vanaf de factuurdatum.)
  • U ontving al een goedkeuring voor een hulpmiddel of een aanpassing. De geldigheidsduur van die beslissing is recent verlopen vooraleer u dat hulpmiddel aankocht of die aanpassingen uitvoerde en u wilt hetzelfde hulpmiddel toch nog aankopen of de aanpassingen uitvoeren.
  • U ontving al een goedkeuring voor een softwarepakket. Een upgrade van die software is noodzakelijk om de goede werking van het oorspronkelijke softwarepakket te garanderen.
  • U hebt een goedkeuring voor een refertebedrag voor herstellingen aan een bepaald hulpmiddel en de toegekende tegemoetkoming is inmiddels opgebruikt. In dat geval kunt u bij de nood aan een nieuwe herstelling een offerte of factuur met een eigen motivering bezorgen aan het VAPH om een bijkomende vergoeding voor die herstellingskosten te krijgen.
  • U vraagt enkel een tegemoetkoming voor onderhoud en/of herstel voor een hulpmiddel dat in de refertelijst opgenomen is en waarvoor al een goedkeuring werd verleend.

Een vereenvoudigde aanvraag betekent niet dat u automatisch een tegemoetkoming krijgt voor het hulpmiddel of de aanpassing die u aanvraagt. Net zoals bij een andere aanvraag is uw motivering zeer belangrijk. Vermeld dus altijd alle redenen waarom de gevraagde tegemoetkoming voor u noodzakelijk is. 

Als het VAPH nog vragen heeft bij uw motivering, kan het bijkomende informatie opvragen of u doorverwijzen naar een multidisciplinair team voor een advies. 

Aanvraagprocedure voor minderjarigen

Eerst aanvragen, dan pas aankopen: Als u hulpmiddelen of aanpassingen aanvraagt, is het heel belangrijk dat u eerst uw aanvraag indient en pas daarna tot de aankoop van het hulpmiddel of de aanpassing overgaat.

Minderjarigen die nog niet erkend zijn door het VAPH als persoon met een handicap, moeten hun eerste aanvraag voor hulpmiddelen indienen bij de intersectorale toegangspoort (ITP), een dienst van het agentschap Jongerenwelzijn van de Vlaamse overheid.

Om de procedure op te starten, neemt u contact op met een multidisciplinair team (MDT) dat erkend is om minderjarigen te begeleiden bij hun aanvraag bij de intersectorale toegangspoort.

Het team maakt een aanvraagdocument (A-document) op en bezorgt dat aan de intersectorale toegangspoort.

Minderjarigen die al erkend zijn als persoon met een handicap door het VAPH vóór 1 maart 2014 of die voor de tweede of volgende keer een tegemoetkoming voor hulpmiddelen of aanpassingen vragen, moeten geen aanvraag meer indienen via de intersectorale toegangspoort. Zij volgen dezelfde aanvraagprocedure als die voor meerderjarigen bij het VAPH.

Hoe wordt uw aanvraag beoordeeld en beslist?

Wanneer uw aanvraag voor een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen ingediend werd bij de intersectorale toegangspoort (ITP), dan beslist die toegangspoort op basis van het aanvraagdocument (A-document) of u in het algemeen nood hebt aan hulpmiddelen en aanpassingen. Ze bezorgt die beslissing aan het VAPH. Het VAPH beslist dan over de toekenning van een tegemoetkoming voor de gevraagde hulpmiddelen en aanpassingen.

Als u uw aanvraag indiende bij het VAPH, dan legt het VAPH het multidisciplinair verslag voor aan de provinciale evaluatiecommissie (PEC). Die commissie neemt een beslissing over de erkenning van uw handicap.

  • Voor vragen ingediend voor 1 juli 2019 neemt de commissie ook een beslissing over het interventieniveau en de functiebeperking en beslisthet VAPH over uw nood aan hulpmiddelen en aanpassingen.
  • Voor vragen met een aanvraagdatum vanaf 1 juli 2019 wordt er geen functiebeperking en interventieniveau meer toegekend en beslist het VAPH meteen over uw nood aan hulpmiddelen en aanpassingen.
  • Ook als u een tweede of volgende vraag indient bij het VAPH voor hulpmiddelen die vallen onder een reeds eerder toegekend interventieniveau en functiebeperking, en de aanvraag werd ingediend voor 1 juli 2019, dan wordt uw vraag niet voorgelegd aan de provinciale evaluatiecommissie, maar neemt het VAPH onmiddellijk de beslissing.
  • Ook bij vragen voor huurpakketten bij een snel degeneratieve aandoening neemt het VAPH onmiddellijk de beslissing.

Aanvraag PVB 

Een inschrijving bij het VAPH voor een Persoonsvolgend Budget verloopt in twee stappen. In de eerste stap dient u een Ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget op te maken en in te dienen bij het VAPH, vervolgens contacteert u een multidisciplinair team (MDT) voor het opmaken van een multidisciplinair verslag. Hieronder kan u meer informatie over deze twee stappen terugvinden.

STAP 1: Ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget (OP PVB)

In dit plan geeft u in verschillende delen informatie over uzelf en uw huidige situatie:

  • uw persoonsgegevens 
  • uw vraag naar ondersteuning aan het VAPH 
  • uw proces van vraagverheldering dat u doorlopen hebt 
  • informatie over de dringendheid van uw vraag 

U kunt het ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget (OP PVB) zelf invullen of met de hulp van familie of vrienden. U kunt ook professionele begeleiding inroepen om u te helpen bij het invullen. Dit kan via een Dienst Ondersteuningsplan (DOP), een dienst maatschappelijk werk (DMW) van het ziekenfonds, een gebruikersorganisatie, … 
Het sjabloon OP PVB is digitaal beschikbaar via mijnvaph.be. U kunt uw plan zelf of via een Dienst Ondersteuningsplan indienen via het VAPH-loket mijnvaph.be. U kunt het document ook downloaden op de website van het VAPH
Het VAPH gaat na of uw OP PVB volledig is, of al uw mogelijkheden voor de organisatie van uw ondersteuning bekeken zijn en of uw OP PVB alle informatie bevat die nodig is om een budgetcategorie te kunnen bepalen. Als uw OP PVB niet goedgekeurd wordt, dan zal het VAPH u bijkomende informatie vragen. Als uw OP PVB goedgekeurd wordt, laat het VAPH u dit weten en wordt er gevraagd om een multidisciplinair team (MDT) te contacteren om uw aanvraag verder af te handelen. Het is belangrijk om zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen de twee weken, na het goedkeuren van uw OP PVB een MDT te contacteren. Het VAPH heeft een maximum termijn gesteld van vijf maanden op het doorlopen van gans het inschrijvingsproces (vanaf goedkeuring van het OP PVB), indien u te lang wacht om een MDT te contacteren zal het voor het MDT niet mogelijk zijn om binnen deze termijn de aanvraag te kunnen vervolledigen. 

STAP 2: MultiDisciplinair Verslag (MDV)

Na de goedkeuring van uw Ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget laat u een multidisciplinair verslag (MDV) opmaken door een multidisciplinair team (MDT) dat hiervoor door het VAPH erkend is. Dit verslag moet binnen de vijf maanden na de goedkeuring van uw ondersteuningsplan Persoonsvolgend Budget ingediend worden bij het VAPH. De opmaak van een dergelijk verslag is gratis, een MDT mag hier geen vergoeding voor vragen of aanvaarden. 
In dat verslag beschrijft het MDT op een objectieve manier uw handicap en uw ondersteuningsnoden. Het MDT stelt een budgetcategorie voor en geeft informatie over de dringendheid van uw vraag. Lees dit document aandachtig na, zodat u er zeker van bent dat de beschreven situatie volledig aan de realiteit beantwoordt. Een goede en nauwkeurig ingevulde aanvraag is zeer belangrijk, want deze dient als basis om te beslissen of u in aanmerking komt voor ondersteuning door het VAPH. 
In sommige gevallen zal het multidisciplinair team uw zorgzwaarte meten met het zorgzwaarte-instrument (ZZI). Het ZZI bestaat uit een gesprek waarin vragen worden gesteld over uw mogelijkheden op alle aspecten van het dagelijks leven. Uw antwoorden op deze vragen helpen het multidisciplinair team bij de objectivering van uw handicap en ondersteuningsnoden. 

Hoe wordt uw vraag beoordeeld?

Op basis van de ingediende documenten wordt uw aanvraag beoordeeld. De Provinciale Evaluatiecommissie (PEC) zal oordelen of uw beperkingen voldoen aan de definitie van handicap, de dringendheid van uw vraag wordt beoordeeld door de Regionale Prioriteitencommissie (RPC). U krijgt de kans om bij die beoordeling aanwezig te zijn om uw dossier toe te lichten. Op basis van de beoordeling ontvangt u een brief met daarin een voorlopige beslissing over:

  • uw erkenning als persoon met een handicap
  • of u voldoet aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een persoonsvolgend budget
  • de toegewezen budgetcategorie
  • uw prioriteitengroep

Wie komt in aanmerking voor steun bij de Intersectorale Toegangspoort?

Soms heeft een kind/jongere langdurige, intensieve en gespecialiseerde jeugdhulp nodig, bijvoorbeeld:

  • ambulante en mobiele begeleiding voor kinderen met een handicap
  • schoolaanvullende of schoolvervangende dagopvang in een voorziening voor kinderen met een handicap
  • een verblijf in een voorziening voor kinderen met een handicap
  • hulpmiddelen (zie aanvraagprocedure IMB - minderjarigen) 

Hiervoor is een toelating nodig van de intersectorale toegangspoort. De toegangspoort maakt deel uit van het agentschap Jongerenwelzijn, een dienst van de Vlaamse overheid. De toelating gebeurt via een A-document dat wordt opgesteld door een multidisciplinair team. De erkende multi-disciplinaire teams in Vlaanderen die hier worden genoemd richten zich voornamelijk op kinderen met een handicap 

Voorwaarden:

  • Eerste aanvraag voor de leeftijd van 18 jaar. Als de jongere achttien is, stopt normaal gezien de jeugdhulp. Ook hulp via de intersectorale toegangspoort is mogelijk na de leeftijd van 18 (tot 25 jaar), bijvoorbeeld begeleiding bij het alleen wonen.
  • Woonachtig zijn in Vlaanderen of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Hoe verloopt de procedure voor aanvraag van steun door ITP ? 

STAP 1: De wettelijke vertegenwoordiger van het kind of jongere, een hulpverlener of de jongere zelf neemt contact op met een MDT. Het A-document (uitgebreid verslag) wordt samen ingevuld waarbij er steeds akkoord moet zijn van de wettelijke vertegenwoordigers (beide ouders). Een jongere van 12 jaar die over de cognitieve mogelijkheden beschikt van een kind van 12 jaar, moet eveneens zijn akkoord geven. Het MDT stuurt het A-doc door via het onlinesysteem INSISTO. Degene die het verslag indient wordt contactpersoon/aanmelder voor het dossier en volgt verder op. 

STAP 2: Het team indicatiestelling behandelt als eerste de vraag naar hulp. Er wordt een dossierbeheerder aangesteld die de aanvraag opvolgt. Het team indicatiestelling bespreekt de aanvraag en beslist of het de juiste ondersteuning is voor dit kind/jongere. 

STAP 3: Het team jeugdhulpregie behandelt het verslag dat de indicatiesteller heeft opgemaakt. Een jeugdhulpregisseur bekijkt de mogelijkheden naar open plaatsen in een voorziening. In het verslag van indicatiestelling staat welke hulp het meest geschikt is, maar niet waar men de hulp kan krijgen. Het MDT kan in zijn verslag aangeven welke voorkeursvoorziening er is. Vaak is het aantal jongeren dat hulp vraagt groter dan het aanbod, waardoor ook hier een wachtlijst ontstaat Het team jeugdhulpregie of het MDT  kan beslissen om een jongere voorrang (prioriteit) te geven. De contactpersoon/aanmelder wordt gevraagd om een checklist prioritering op te maken en in te dienen. De intersectorale regionale prioriteitencommissie (iRPC) bepaalt of het kind/jongere voorrang krijgt. 

Waar vindt u een MDT?

Er zijn een 200-tal MDT's in heel Vlaanderen. Op onze MDT-kaart of op de website van het VAPH vindt u een MDT in uw buurt.